Bu aylar, bebeğin aile sofrasına en çok yaklaştığı, bağımsızlığını ilan etmeye başladığı ve damak tadının büyük ölçüde şekillendiği dönemdir. Anne sütü hâlâ çok değerlidir ama ek gıdalar artık ana enerji ve besin kaynağının büyük kısmını karşılar. Türk Pediatri Derneği, Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü önerilerine göre 1-2 yaş arası çocuklar dengeli, çeşitli, taze ve ev yemeklerine dayalı beslenmelidir. İşlenmiş gıdalar, tuz, şeker ve katkı maddelerinden uzak durulur.
Genel Beklentiler (12-24 Ay)
Toplam günlük enerji ihtiyacı yaklaşık 900-1100 kcal (çocuğun aktivitesine göre değişir).
Anne sütü veya inek sütü: Günde 400-600 ml civarı (toplam sıvı ihtiyacı 800-1000 ml).
Öğün sayısı: 3 ana öğün + 2-3 ara öğün.
Kıvam: Püre dönemi bitti; yumuşak parçalar, ezilmiş yemekler, parmak yiyecekler yaygın.
Demir, çinko, kalsiyum, D vitamini ve protein ihtiyacı hâlâ yüksek – büyüme devam ediyor.
12-18 Ay Arası
Anne sütü devam ediyorsa çok iyi; etmiyorsa tam yağlı inek sütü başlanır (günde 500 ml’yi aşmamak kaydıyla).
Yeni eklenenler: Tam yumurta, balık (kemiksiz, haftada 1-2 kez), kırmızı et (az yağlı), fındık ezmesi (alerji yoksa).
Su: Bardaktan içmeye alışsın, kaynatılmış veya temiz su.
Tuz: Hâlâ çok az veya hiç eklenmez (işlenmiş et, salam, sucuk, konserve yasak).
Şeker: Bal 1 yaşından sonra az miktarda olabilir ama şekerli içecek, bisküvi, çikolata kesinlikle yok.
18-24 Ay Arası
Çoğu çocuk aile yemeğine uyar, sadece porsiyon küçüktür.
Süt: Tam yağlı inek sütü veya yoğurt, kefir (günde 2 su bardağı civarı).
Çeşitlilik: Haftada 3-4 kez et/tavuk/balık, her gün sebze-meyve, tahıl (tam buğday ekmeği, bulgur, makarna).
Ara öğünler: Meyve, yoğurt, küçük sandviç, kuru meyve (boğulma riskine dikkat).
Ekran: Yemek sırasında telefon/televizyon yok – odak yemeğe olsun.
Örnek Günlük Menü (12-24 Ay Ortalama – Esnek Tutulabilir)
Kahvaltı: 1 yumurta (omlet veya haşlama) + beyaz peynir + domates-salatalık + tam buğday ekmeği + 1 meyve (elma/armut)
Ara öğün: Yoğurt + muz veya 1-2 ceviz içi (ezilmiş)
Öğle: Sebze yemeği (kabak + patates + mercimek veya tavuk) + yoğurt + 1-2 kaşık bulgur pilavı
Ara öğün: Taze sıkılmış meyve suyu (şekersiz) veya 1 dilim ekmek üstü peynir + domates
Akşam: Çorba (ev yapımı sebze veya tarhana) + haşlanmış sebze + yoğurt + anne sütü/inek sütü
Gece: Anne sütü veya 150-200 ml süt (uyku öncesi)
Pratik İpuçları
Bebeği zorlama: Reddediyorsa ısrar etme, birkaç gün sonra tekrar sun.
Model ol: Ailece aynı sofrada yiyin, bebek sizi taklit eder.
Parmak yiyecek: Yumuşak sebze çubukları, avokado, haşlanmış yumurta dilimi – bağımsız yemesini teşvik eder.
Alerji takibi: Yeni gıdaları tek tek dene (3-5 gün ara ile).
Şeker-tuz: 2 yaşına kadar ek şeker mümkünse hiç verme; tuz minimum.
Su alışkanlığı: Yemekle birlikte bardaktan su içsin, meyve suyu sınırlı olsun.
Her çocuk farklı: Kilo eğrisi, enerji seviyesi ve dışkı en iyi göstergedir. Şüphede doktoruna danış.
Bu dönemde sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak, ileride obezite, diş çürüğü veya beslenme bozukluklarını önler. Bebeğin sofraya oturup kendi kaşığını denemesi, yemek yemeyi eğlenceye çevirir. Keyfini çıkarın, bu aylar çok tatlı geçer.
Author: canan
jbhjkbhjgbhb