Bu aylar, bebeğin ek gıdaya geçiş yaptığı ve yeni tatları, dokuları keşfettiği en keyifli dönemlerden biri. İlk 6 ay sadece anne sütüyle (veya uygun formül mama ile) beslenen bebek, artık anne sütünün yanında tamamlayıcı besinlere başlıyor. Dünya Sağlık Örgütü, Türk Pediatri Derneği ve Sağlık Bakanlığı önerilerine göre ek gıdaya ideal başlangıç 6. aydır. Anne sütü hâlâ ana besin kaynağı olmaya devam eder – ek gıdalar onun yerini almaz, tamamlar.
Neden 6. Ayda Başlanır?
Bebeklerin sindirim sistemi, bağışıklığı ve böbrekleri bu dönemde ek gıdayı işlemeye hazır hale gelir. Daha erken başlanırsa alerji, kabızlık veya demir eksikliği riski artabilir. 6. aydan sonra demir ihtiyacı artar; anne sütü tek başına yetmeyebilir.
Ek Gıdaya Başlama İşaretleri
Başını dik tutabiliyor, destekli oturabiliyor.
Yiyeceklere ilgi gösteriyor, ağzını açıyor.
Dil itme refleksi azalmış (yiyeceği dışarı itmiyor).
En az 2 katına çıkmış doğum kilosu (genelde 6. ay civarı).
6-8 Ay Arası (Başlangıç Dönemi)
Ek gıdalar püre kıvamında, tek çeşit ve az miktarda başlar. Her yeni gıdayı 3-5 gün ayrı ayrı dene (alerji takibi için).
Öğün sayısı: Günde 1-2 ek gıda + anne sütü istediği kadar.
Miktar: Başta 1-2 tatlı kaşığı, sonra 2-4 yemek kaşığına çıkar.
İlk tercihler: Demirden zengin tahıl (pirinç unu, yulaf), sebze püreleri (kabak, havuç, patates, brokoli), meyve püreleri (elma, armut, muz).
Yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünleri 6-7. aydan itibaren başlanabilir (inek sütü direkt içilmez).
Örnek günlük akış: Sabah anne sütü → öğle sebze puresi + anne sütü → akşam meyve püresi + anne sütü → gece emzirme.
8-10 Ay Arası (Çeşitlendirme Dönemi)
Kıvam koyulaşır, pürtüklü hale gelir. Öğün sayısı artar.
Öğün sayısı: Günde 2-3 ek gıda + anne sütü.
Yeni eklenenler: Tavuk, hindi, kırmızı et (az yağlı, iyi pişmiş, püre), yumurta sarısı (tam yumurta 8-9. aydan), bakliyat (mercimek, nohut – iyi ezilmiş).
Demir takviyesi: Demir eksikliği riski yüksekse doktor önerisiyle damla başlanabilir.
Su: Az miktarda (kaşıkla veya biberonla) başla, bardaktan içirmeye alıştırmaya çalış.
Yasaklar: Tuz, şeker, bal (1 yaş altı), inek sütü içecek olarak, hazır paketli ürünler, sert gıdalar (boğulma riski).
10-12 Ay Arası (Aile Yemeğine Yaklaşma)
Bebek artık ezilmiş, pürtüklü, hatta küçük yumuşak parçalar yiyebilir.
Öğün sayısı: Günde 3 ek gıda + 1-2 ara öğün + anne sütü.
Örnek menü (günlük):
Kahvaltı: Yoğurt + muz püresi + tahıl
Ara: Anne sütü
Öğle: Sebze yemeği (patates + havuç + tavuk) + ekmek içi
Ara: Meyve (elma rendesi)
Akşam: Mercimek çorbası + yoğurt + anne sütü
Parmak yiyecekler başla: Yumuşak haşlanmış sebze çubukları, avokado dilimi, yumuşak ekmek.
Çeşitlilik: Haftada 2-3 kez kırmızı et, balık (kemiksiz, alerji yoksa), yumurta.
Anne sütü miktarı: Günde 500-800 ml civarı (hâlâ önemli).
Pratik İpuçları
Her zaman anne sütüyle başla veya bitir; ek gıda onun tamamlayıcısı olsun.
Bebeği zorlama, reddederse zorlama – birkaç gün sonra tekrar dene.
Yemek saatlerini aile masasına denk getir, bebek sizi izlesin.
Hijyen: Eller yıkanmış, malzemeler temiz, yemek taze hazırlanmış olsun.
Alerji takibi: Yeni gıdadan sonra kızarıklık, kusma, ishal olursa not al ve doktora danış.
Su ve bardak alışkanlığı: Küçük yudumlarla başla, emzikli biberondan normal bardağa geçiş yap.
Her bebek farklıdır; kilo eğrisi, dışkı ve enerji seviyesi en iyi göstergedir.
Bu aylar bebeğin damak tadının şekillendiği dönem. Farklı tatlara alıştırmak, sağlıklı beslenme alışkanlığını ömür boyu etkileyecek. Anne sütüyle desteklenen ek gıdalar sayesinde bebek güçlü ve sağlıklı büyür. Sen de keyfini çıkar, bu lezzet keşifleri çok tatlı anlar yaratır.
Author: canan
jbhjkbhjgbhb