Bu dönem, bebeğin en hızlı büyüdüğü ve en çok değişim gösterdiği aylardır. Her bebek farklı hızda ilerler, ama genel eğilimler bellidir. Aşağıdaki bilgiler Türk Pediatri Derneği, Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Pediatri Akademisi’nin güncel önerilerine dayanır. Bebeğin gelişimini takip etmek için düzenli doktor kontrolleri en önemli kaynaktır.
Yenidoğan Dönemi (0-1 Ay)
Bebek doğduğu andan itibaren anne karnındaki reflekslerle dünyaya gelir.
Başını kısa süre kaldırabilir ama kontrol edemez (baş kontrolü yok).
Elleri yumruk şeklinde sıkılı, avuç içine dokununca parmaklarını açar (palmar grasp refleksi).
Ani ses veya hareketlerde kollarını açıp kapatır (Moro refleksi).
Gözleri ışığa duyarlıdır, 20-30 cm mesafedeki yüzleri (özellikle anne-babanın) takip etmeye başlar.
Günde 16-18 saat uyur, beslenme ve uyku döngüsü düzensizdir.
Kilo alımı ilk hafta biraz düşebilir (doğum ağırlığının %7-10’u kadar), sonra hızlı toparlanır.
1-3 Ay Arası
Bu aylar “sosyal gülümseme” ve göz teması kurma dönemi olarak bilinir.
6-8. haftada sosyal gülümseme başlar (anne-babaya gülümser).
Baş kontrolü gelişir: 2-3 ayda başını dik tutmaya başlar, karın üstü yatarken başını 45° kaldırabilir.
Ellerini açar, yumruklarını açıp yumruk yapar, ellerini ağzına götürür.
Seslere döner, yüksek seslere tepki verir, anne sesini tanır.
Göz teması güçlenir, 30-60 cm mesafedeki nesneleri takip eder.
Günde 14-16 saat uyur, gece uykuları biraz uzar.
3-6 Ay Arası
Bebek artık “etkileşimli” hale gelir, güler, ses çıkarır, ellerini daha bilinçli kullanır.
Karın üstü yatarken başını 90° kaldırır, kollarıyla desteklenir (mini şınav pozisyonu).
Yuvarlanmaya başlar (önce karın üstünden sırt üstüne, sonra tersi).
Ellerini birleştirir, oyuncakları tutar, ağıza götürür.
“Agu-gu” gibi sesler çıkarır, anne-babayı taklit etmeye başlar.
Gülme sesleri artar, heyecanlandığında kol-bacak çırpar.
Renkleri (özellikle kırmızı, sarı) ayırt eder, aynadaki yansımasını fark eder.
Toplam uyku 13-15 saate iner, gündüz uykuları 2-3 kez olur.
Güvenli ve Destekleyici İpuçları
Karın üstü zaman (tummy time): Günde birkaç kez 3-5 dakika ile başla, 6. ayda 20-30 dakikaya çıkar. Baş kontrolünü güçlendirir.
Göz teması ve konuşma: Bebekle yüz yüze konuş, şarkı söyle, gülümse – dil ve sosyal gelişimi hızlandırır.
Oyuncaklar: Yumuşak, kontrast renkli, ses çıkaran oyuncaklar ver (siyah-beyaz desenler ilk aylarda çok etkilidir).
Dokunma ve masaj: Hafif masaj, ten teması bağ kurar ve sinir sistemini uyarır.
Ekran yok: 0-6 ayda ekran maruziyeti önerilmez (AAP ve Türk Pediatri).
Her bebek farklıdır: Gelişimi takip eğrisi (persentil) önemli, “komşunun bebeği 2 ayda yuvarlandı” gibi yorumlara takılma.
Bu aylar bebeğin temel motor, sosyal ve duyusal becerilerini attığı dönemdir. Bebeğinle bol bol vakit geçir, onu gözlemle ve keyfini çıkar. Her gülümseme, her ses gelişimin en güzel kanıtıdır.
Author: canan
jbhjkbhjgbhb