Bu dönem, bebeğin en hızlı büyüdüğü ve bağışıklık sisteminin temellerinin atıldığı en önemli evredir. Dünya Sağlık Örgütü, Türk Pediatri Derneği, Türk Neonatoloji Derneği ve Sağlık Bakanlığı gibi kurumların güncel önerilerine göre, 0-6 ay arası sağlıklı bebekler için en ideal beslenme sadece anne sütüdür. Su dahil başka sıvı veya katı gıda verilmez. Anne sütü, bebeğin tüm vitamin, mineral, protein, yağ ve sıvı ihtiyacını tek başına karşılar.
Neden Sadece Anne Sütü?
Anne sütü, bebeğin sindirim sistemine tam uyumlu, enfeksiyonlara karşı koruma sağlayan antikorlar içerir ve ileride alerji, obezite, diyabet gibi riskleri azaltır. Emzirme aynı zamanda anne ile bebek arasında güçlü bir bağ kurar. Bebek doyma sinyallerini kendi verir, bu yüzden “istediği kadar, istediği zaman” emzirmek en doğrusudur.
Yenidoğan Dönemi (0-1 Ay)
Doğumdan hemen sonra (ilk yarım saat içinde) emzirmeye başla. İlk günlerde kolostrum (ağız sütü) çok kıymetlidir – sarımsı, yoğun ve bağışıklık açısından zengindir.
Emzirme sıklığı: Günde 8-12 kez (2-3 saatte bir, gece dahil). Bebek uyanıkken, huysuzlanınca veya dudak şapırdatınca emzir.
Bir öğünde: Genelde 10-20 dakika her memede (ama bebek memeyi bırakırsa zorlama).
İşaretler: Bebek günde 6-8 ıslak bez değiştirir, kilo alır (doğum ağırlığının %7-10’u kadar kaybı normal, sonra geri alır).
Anne sütü yetersizliği nadir görülür; eğer bebek çok az kilo alıyorsa veya bez sayısı düşükse çocuk doktoruna danış.
1-3 Ay Arası
Emzirme ritmi oturmaya başlar. Bebek daha verimli emer, öğünler biraz aralıklı hale gelir.
Sıklık: Günde 7-9 kez (2-4 saatte bir). Gece uyanmaları normal.
Günlük miktar tahmini: 600-900 ml (ama bireysel farklılık çok fazladır).
Bebek emdikten sonra huzurlu uyuyorsa, memeyi kendi bırakıyorsa ve kilo artışı iyiyse yeterli alıyordur.
Gaz ve kolik dönemleri bu aylarda zirve yapabilir; emzirme pozisyonunu değiştir, gazı iyi çıkar.
3-6 Ay Arası
Bebek daha uzun süre emer, gece aralıkları uzayabilir. Anne sütü hâlâ tek besindir.
Sıklık: Günde 6-8 kez (3-4 saatte bir). Bazı bebekler 4-5 saatte bir emmeye başlar.
Günlük miktar tahmini: 800-1200 ml civarı (5-6. ayda bazı bebekler 1000 ml’yi aşar).
ay civarı meme reddi veya kısa emme görülebilir (çevreye ilgi artar). Uykulu veya sakin zamanlarda emzirmek işe yarar.
Ek gıdaya geçiş: En erken 4. ay sonu, ideal olarak 6. ayda başlar. 6. aydan önce su, çay, meyve suyu, mama gibi ekler önerilmez.
Emzirme İçin Pratik İpuçları
Her emzirmede iki memeyi de sun (önce birini bitir, sonra diğerine geç).
Doğru pozisyon: Bebeğin burnu meme ucuna hizalı olsun, ağzı geniş açılsın (balık gibi).
Anne beslenmesi: Bol su iç, dengeli beslen (ekstra 400-500 kcal gerekebilir). Stres süt miktarını etkilemez ama yorgunluk azaltabilir.
Sağılma: Çalışıyorsan veya süt fazlası varsa sağıp sakla (oda sıcaklığında 4 saat, buzdolabında 4 gün, derin dondurucuda 6 ay).
Mama gerekiyorsa: Sadece doktor önerisiyle, uygun formül mama kullan. İnek sütü 1 yaş öncesi verilmez.
Dikkat Edilecek Durumlar
Bebek çok az idrar yapıyorsa, kilo alımı yetersizse veya sürekli huysuzsa hemen doktora git.
Sarılık, reflü veya alerji şüphesi varsa emzirme devam eder, ama doktor kontrolü şarttır.
Her bebek farklıdır; “komşunun bebeği günde 5 kez emiyor” gibi yorumlara takılma, kendi bebeğinin kilo eğrisi ve bez sayısı en iyi göstergedir.
Bu ilk 6 ay, bebeğin sağlıklı temellerini attığın dönem. Anne sütüyle beslenen bebekler genellikle daha az hasta olur ve büyüme eğrileri güzel ilerler. Sen de kendine iyi bak, dinlenmeye çalış – emzirme yorucu olabilir ama çok değer.
Author: canan
jbhjkbhjgbhb